(HBĐT) - Bao đời nay, trong lịch sử con người, hát dân ca là một thành phần quan trọng của văn hóa dân gian, là loại hình diễn xướng văn hóa truyền thống văn nghệ vì Nhân dân lao động trí tuệ sáng tạo ra, từ bỏ diễn xướng để giao hàng cho đời sống niềm tin của mình. Với người Mường cũng vậy, hát dân ca Mường, trong đó có hát hay Rang - cỗ Mẹnh (Mẹng), hát Đúm (Đúp) giao duyên là 1 trong những trong rất nhiều thể loại ra mắt nhiều tốt nhất trong đời sống sinh hoạt sản phẩm ngày, hội hè, đám cưới...

Bạn đang xem: Giá trị của dân ca mường trong sinh hoạt cộng đồng mường


*

Việc thuyết trình hát dân ca Mường nghe phía bên ngoài thấy dễ dàng và đơn giản vậy, song bên trong ẩn chứa hầu hết kỹ năng, bí quyết và đặc biệt là vốn sống, vốn am hiểu cuộc sống của người hát cần rất sâu, rất rộng về những vấn đề của văn hóa, đời sống, mới hoàn toàn có thể diễn xướng thuần thục và truyền cảm đến người nghe.
Hát dân ca Mường, nhất là hát đối giao duyên (hát Đúp) cùng Thường Rang, bộ Mẹnh, ngoài những bài hát tất cả sẵn (các bài Thường Áng) được lưu truyền trong dân gian, còn lại phần đa bài toán hát luôn phải ứng tác - ứng khẩu - trí tuệ sáng tạo lời hát (ca từ), hát tức tương khắc một cách nhuần nhuyễn làm sao để cho khớp với lối giai điệu, nhịp điệu có sẵn để đối đáp ngay lập tức tại chỗ. Người làm gỗ hát yêu cầu sưu tầm, học hỏi và giao lưu và lưu lại một khối lượng lớn ngôn từ Mường, bao hàm cả giờ đồng hồ Mường cổ với tiếng Mường đương đại. Bản chất hát dân ca Mường, độc nhất là hát đối đáp giao duyên thực chất là một cuộc làm thơ tức thì nhằm đối đáp với chúng ta hát. Như vậy, nghệ nhân hát chũm và lưu lại giữ không ít tri thức về ngôn từ Mường
Trừ hát Đúp giao duyên, vẻ ngoài diễn xướng dân ca Mường đa phần hát thính phòng cùng đối đáp tay đôi. Lời hát hay còn được gọi là ca trường đoản cú cơ bản được sáng tạo, chế tác tức thì nhằm ứng so với bạn hát.
Có thể thấy, hát dân ca Mường được tạo thành 2 nhiều loại khá rõ ràng, các loại hát tất cả giai điệu bao gồm nhịp phách và nhiều loại hát chỉ gồm giai điệu, không có nhịp phách. Một số loại hát gồm giai điệu bao gồm nhịp phách, gồm hát Đúp giao duyên, hát Trẩy Mơi, hát Ru, hát đồng dao… loại hát chỉ tất cả giai điệu, không tồn tại nhịp phách tiêu biểu là hát thường xuyên Rang, bộ Mẹnh, hát Tlẩi (lẩy) chuyện nàng Nga, hồ Liêu - Út Lót…
Lời hát (ca từ) trong hát dân ca Mường, tốt nhất là hát Đúp giao duyên phần đa không tồn tại sẵn, đều vì nghệ nhân trong khi hát tức khắc sáng chế ra nhằm đối đáp với chúng ta hát. Đây là kỹ năng đặc trưng nhất trong những lúc hát. Đòi hỏi trí thông minh, vốn liếng về tiếng nói, độc nhất là giờ đồng hồ Mường cổ, sự trí tuệ sáng tạo đột xuất. Có một số nghệ nhân hiện nay thể hát Đúp thường xuyên trong hơn 10 tiếng đồng hồ thời trang mà ko cạn lời, không cạn khả năng sáng tạo nên lời hát. Như các vị: Quách Thị Lon, Bùi Thị Lan, Bùi Văn Nghi, Bùi Văn Lịch…
Trong bài toán đặt lời hát, đặc trưng nhất là bài toán đặt lời cùng gieo vần câu bên trên xuống câu dưới sao cho hợp lý, gồm thế lời hát mới nhuần nhuyễn, không lạc điệu, không xẩy ra ngắt quãng, thuyết phục bạn nghe.

Xem thêm: Phân Hiệu Trường Lâm Nghiệp Cơ Sở 2, Trường Đại Học Lâm Nghiệp


Mỗi mô hình diễn xướng gồm thế to gan riêng. Hát Đúp giao duyên lôi cuốn hàng nghìn người nghe tại khu vực như ở tiệc tùng Đình Cổi, tiệc tùng, lễ hội Đình Khói…; say mê hơn 2 triệu con người theo dõi bên trên trang Youtube… Ngày nay, đi khắp những thôn xóm, không tính đồng bãi, đâu đâu cũng văng vẳng tiếng hát thường Rang - bộ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên được phân phát ra từ các công cụ truyền thông media như: tivi, smartphone thông minh, radio… Đã có một số gia đình mời nghệ nhân đến hát vui trên đám cưới, lễ thanh minh, về công ty mới… và bao gồm trả thù lao. Điều này chứng minh tình yêu thương với hay Rang - cỗ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên còn hết sức sâu nặng trĩu trong dân chúng Mường ở thị xã Lạc Sơn. Không chỉ vậy, các vùng tín đồ Mường sinh sống nghỉ ngơi tỉnh Thanh Hóa cũng tương đối sôi nổi, khi mời những nhóm hát hay Rang - bộ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên của thị xã Lạc tô vào giao lưu.
Để bảo đảm và vạc huy di tích hát hay Rang - bộ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên cần có sự chỉ đạo của cấp ủy, ubnd và ngành tác dụng từ tỉnh mang đến huyện, xóm, xã, chuyển ra các nghị quyết, chỉ đạo sát sao, sinh sản nguồn lực, môi trường thiên nhiên cho các chuyển động văn hóa, văn nghệ quần chúng, trong những số đó có di sản hát thường Rang - cỗ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên để những nghệ nhân có cơ hội được thể hiện, được thực hành diễn xướng vì mục đích bảo tồn, đẩy mạnh và nhiều chủng loại món ăn lòng tin cho Nhân dân.
Hiện nay, đơn vị nước đã có tương đối nhiều quan tâm đề ra các chế độ đối với di sản văn hóa truyền thống và nghệ nhân sở hữu thực hành di sản, ý kiến đề xuất tỉnh, huyện tất cả sự nhiệt tình tới những người sưu tầm, nghiên cứu. Đặc biệt quan liêu tâm các nghệ nhân giữ gìn và thực hành di sản văn hóa nói chung, di tích hát hay Rang - bộ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên nói riêng. Khuyến khích ra đời các nhóm, câu lạc cỗ hát dân ca, dân vũ dân tộc Mường, trong các số đó có hát thường xuyên Rang - cỗ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên. Đồng thời, tỉnh nên có đề án sưu tầm, nghiên cứu, biên dịch, tập hợp những bài hát hay Rang - cỗ Mẹnh (Mẹng), hát Đúp giao duyên thành sách, ghi âm ghi đĩa, xây dừng băng đĩa karaoke, để bảo tồn cho mai sau và phát huy các giá trị di tích ngay trong cuộc sống đương đại.